MoralLuckScholieren, PDF van keynote NOT A PAPER moreNederlandstalige presentatie over moreel geluk (morele mazzel) voor scholieren van het VWO, eindexamen Vrije Wil, scholieren symposium, Universiteit van Tilburg, januari 2012. |
127 views |
Vrije Wil als Voorwaarde voor Morele Verantwoordelijkheid Morele Mazzel
Maureen Sie
Erasmus universiteit rotterdam
OVE RZ
1. vrije wil als voorwaarde voor morele verantw. 2. morele verantwoordelijkheid & morele mazzel
ICHT
• • •
verantwoordelijkheid & morele verwijtbaarheid morele verantwoordelijkheid morele mazzel (Thomas Nagel)
3. het probleem van de vrije wil als voorwaarde
[ 4. vrije wil als reflectieve zelf-controle ]
• • •
media/wetenschappers: ‘vrije wil’ (u weet wel) bestaat niet! niet moreel verantwoordelijk?
e wil vrij
filosofen: • Wat is dat vrije wil? • van belang voor morele verantwoordelijkheid! • maatschappelijk verschijnsel • wat betekent ‘vrije wil’ in alledaagse praktijk? these vh determinisme: alles door en door bepaald
verantwoordelijkheid? morele verwijtbaarheid?
moest team beschermen moest? zelfbescherming
moest regels toepassen ‘ze konden niet anders!’
verantwoordelijk zijn moreel verantwoordelijk zijn
•
De oorzaak zijn van een gebeurtenis
• •
De uiteindelijke oorzaak zijn De eigenlijke oorzaak zijn
“wesley w. is verantwoordelijk voor staken vd wedstrijd”
•
Moreel verwijtbaar/prijzenswaardige zijn
• •
iets moreel verkeerd/goed gedaan hebben ‘iets anders kunnen doen?’
“wesley w. is moreel verantwoordelijk”
mazzel? morele mazzel?
kind gered veel lof niet gered
toeval geen controle
morele verwijten
• karakter • achtergrond • omstandigheden
moreel verantwoordelijk? Morele mazzel?
aangeboren •Laag IQ •Stoornis ODD •Drankprobleem achtergrond •Jeugddetentie •Drankverleden omstandigheden •Dronken •Weddenschap
•Geen bewaking
verantwoordelijk zijn moreel verantwoordelijk zijn
• •
De oorzaak zijn van een gebeurtenis
• • •
De uiteindelijke oorzaak zijn De eigenlijke oorzaak zijn
verwijtbaar/prijzenswaardige zijn: iets verkeerd/goed gedaan hebben in de controle van de actor = niet afhankelijk van mazzel als we goed kijken verdwijnt ‘wat we doen’ volledig PROBLEEM VAN DE VRIJE WIL
• •
SAM ENV ATT ING we maken mensen geen verwijten voor iets waar ze niets aan konden doen
alles is volledig bepaald door combinatie van zaken waar men niets aan kan doen
• •
zoals: omstandigheden, achtergrond, aangeboren karakter
ergo: we kunnen elkaar nooit moreel verantwoordelijk houden
aantal filosofen (compatibilisten):
•
Cruciaal voor morele verantwoordelijkheid is • handelen op basis van redenen (uit ‘vrije wil’) • normen en waarden waar je zelf achter staat
• • • •
filosofen: wat is vrije wil? van belang voor morele verantwoordelijkheid maatschappelijk verschijnsel wat betekent ‘vrije wil’ in alledaagse praktijk?